Szanowna Pani Premier. W świetle brzmienia wskazanych poniżej przepisów ustawy - Prawo o ruchu
Szanowna Pani Premier. W świetle brzmienia wskazanych poniżej przepisów ustawy - Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 1997 r. Nr 98, poz. 602 ze zm.) oraz na podstawie umowy ze Starostwem Powiatowym w Zgierzu z dnia 24 października 2000 r., a następnie umową ze Starostwem Powiatowym w Zgierzu z dnia 25 września 2005 r. Zgierskie Przedsiębiorstwo Komunikacyjne ˝Markab˝ sp. z o.o. dokonuje usunięcia, a następnie przechowywania pojazdów, o których mowa w art. 50a oraz art. 130a ustawy - Prawo o ruchu drogowym. Wysokość wynagrodzenia za usunięcie i przechowywanie pojazdu ustala właściwa miejscowo rada powiatu.
Zgodnie z ww. artykułami pojazdy nieodebrane w okresie 6 miesięcy od momentu wydania dyspozycji usunięcia, przechodzą na rzecz Skarbu Państwa z mocy ustawy. Na podstawie rozporządzenia ministra spraw wewnętrznych i administracji z dnia 2 sierpnia 2002 r. w sprawie usuwania pojazdów, jednostka prowadząca parking zobowiązana jest poinformować o upływie 6-miesięcznego okresu deponowania pojazdu właściwy urząd skarbowy oraz podmiot wydający dyspozycję usunięcia, nie później niż trzeciego dnia od daty upływu okresu. Następnie naczelnik urzędu skarbowego powiadamia właściciela pojazdu o wszczęciu postępowania w sprawie przejęcia pojazdu na rzecz Skarbu Państwa. Na nowym właścicielu pojazdu ciąży obowiązek odebrania pojazdu oraz uregulowania opłat związanych z postojem pojazdu na strzeżonym parkingu.
Spółka ˝Markab˝ w zakresie prowadzonej działalności gospodarczej w przedmiotowym zakresie dostrzega i zgłasza problemy jakie wynikają w praktyce wskutek niedookreślonego precyzyjnie przez ustawodawcę okresu, za który Skarb Państwa winien uiścić należność z tytułu przechowywania przedmiotowych pojazdów na zasadach określonych w ustawie. Jak podnosi rzecznik praw obywatelskich (sygn. pisma RPO-4411712-12-VI-03/KP) zasadniczym problemem jest ˝...brak regulacji dotyczących pokrywania całości kosztów parkowania pojazdów, które na parking zostały odholowane przez wskazane w ustawie Prawo o ruchu drogowym podmioty, a w szczególności przez Policję˝.
Nadto, RPO w powołanym piśmie wskazuje, iż ˝...regulacje ustawy Prawo o ruchu drogowym, rozporządzenia ministra spraw wewnętrznych i administracji z dnia 2 sierpnia 2003 r. w sprawie usuwania pojazdów (Dz.U. Nr 134, poz. 1133 ze zm.) oraz różne pisma wyjaśniające resortu finansów, były niedostateczne dla zapewnienia prawidłowej realizacji praw skarżących się przedsiębiorców z tytułu umów zawartych z organami administracji publicznej˝.
Jak wynika z informacji przedstawionych przez spółkę ˝Markab˝, dopełniła ona wszelkich obowiązków związanych z usunięciem, przechowywaniem oraz powiadomieniem właściwych miejscowo organów administracji państwowej o deponowaniu pojazdów nieodebranych przez właścicieli w okresie sześciu miesięcy. Działając zgodnie z przepisami prawa spółka przedstawiła Urzędowi Skarbowemu w Zgierzu faktury VAT za wykonanie usługi. Podstawę obliczenia należności stanowiły: uchwała nr XLVIII/426/02 z dnia 6 września 2002 r. i uchwała nr XL/375/05 z dnia 4 listopada 2005 r. Rady Powiatu Zgierskiego w sprawie opłat za usunięcie i przechowywanie pojazdów.
Naczelnik urzędu skarbowego wydając postanowienia w sprawie przechowywanych pojazdów kwestionował zasadność naliczenia opłat zarówno pod względem okresu przechowywania prowadzonego przez Spółkę ˝Markab˝, jak i wysokości stawek dobowych związanych z wykonywaną usługą.
Podstawę wadliwego - nie tylko w opinii spółki, lecz również w świetle wyroku WSA w Łodzi - sposobu kalkulacji opłaty parkingowej, stanowi błędna interpretacja rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 kwietnia 2002 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
W postanowieniu nr VII/724/P/73/06 naczelnik Urzędu Skarbowego w Zgierzu stwierdza, iż ˝Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie wskazuje kryteriów ustalania wysokości wynagrodzenia˝, co skutkuje ustaleniem stawki dziennej na poziomie ˝1,96 zł jako zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenie za ten nadzór.˝ Arbitralne ustalenie wysokości wynagrodzenia - stoi w ocenie spółki - w sprzeczności z art. 130a pkt 3 ust. 6 ustawy Prawo o ruchu drogowym.
Ponadto naczelnik US w Zgierzu nietrafnie podnosi, iż koszty związane z przechowywaniem pojazdu, winny obciążać właściwy Skarb Państwa jedynie w okresie od doręczenia lub uprawomocnienia się decyzji o przejściu pojazdu na rzecz Skarbu Państwa, do momentu odbioru przedmiotowego pojazdu przez organ likwidujący. Orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 września 2006 r., sygn. akt I OSK 1185/05 stanowi, iż ˝w analizowanym przypadku, wynagrodzenie za dozór zostało przyznane od dnia, w którym było możliwe wszczęcie postępowania w sprawie przejęcia pojazdu na własność Skarbu Państwa, do dnia jego odbioru. Wszczęcie ww. postępowania było natomiast możliwe od dnia, w którym do organu likwidacyjnego wpłynęła informacja o tym, że właściciel pojazdu został powiadomiony o usunięciu z drogi tej ruchomości.˝
Podkreślić również należy determinację Spółki ˝Markab˝ w działaniach zmierzających do osiągnięcia rozwiązania satysfakcjonującego strony sporu. Załączone kserokopie korespondencji z Urzędem Skarbowym w Zgierzu, niezbicie dowodzą, iż mając na uwadze rozliczne ograniczenia funkcjonowania jednostek administracji publicznej, wielokrotnie zarząd spółki deklarował chęć porozumienia w zakresie wysokości opłat z tytułu deponowania pojazdów, akceptowalnej dla stron formy realizowania płatności za wykonanie usługi. ˝Intencją wyrażoną w piśmie z dnia 10 maja 2006 r. było kolejne zasygnalizowanie próby poszukiwania kompromisu w sytuacji, w której spółka jest zmuszana przez urząd do przyjmowania należności za parkowanie pojazdów w kwotach mniejszych nawet od podatku obliczanego od tzw. przychodu należnego. W rezultacie spółka ponosiłaby znaczne, niezawinione straty na przechowywaniu pojazdów należących do Skarbu Państwa˝ - (ZPK/051/2005).
Pragnę również zaznaczyć, iż jak wynika z przekazanych mi przez spółkę informacji, wobec opieszałości działania Urzędu Skarbowego w Zgierzu oraz bezcelowego, zdaniem spółki, przeciągania postępowania decyzyjnego w przedmiotowym sporze, spółka pozostając w sytuacji skrajnie niesprawiedliwego i wybiórczego stosowania postanowień ustawy Prawo o ruchu drogowym wystosowała pismo oznaczone sygnaturą ZPK/084/2005 do Ministerstwa Finansów, z prośbą o ˝czasowe zawieszenie obowiązku podatkowego z tytułu ˝...wykonywanych usług parkowania pojazdów˝. Dokument został przekazany - zgodnie z właściwością - do dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi, który w piśmie, sygn. V/II-2/077-200/RM/05 argumentuje, iż nie jest jednostką posiadającą umocowanie prawne do zawieszania obowiązku podatkowego.
W świetle niejednolitej praktyki stosowania przepisów budzących poważne wątpliwości, zarówno w działalności organów administracji publicznej jak i sądownictwa powszechnego, krzywdzącym - w ocenie spółki - jest to, iż na podstawie obowiązujących przepisów prawa podatkowego, nawet jeśli usługodawca nie uzyskuje przychodu należnego za przechowywanie pojazdu, gdyż Urząd Skarbowy w Zgierzu uchyla się od zapłaty należności w zawartych fakturach wysokościach według stawek określonych w uchwale rady powiatu, to pomimo to niezmiennie wymagalne, w opinii naczelnika US, pozostają obowiązki podatkowe spółki.
Sytuacja firmy ˝Markab˝ stanowi odzwierciedlenie problemów, z jakimi zmaga się zdecydowana większość podmiotów prowadzących parkingi strzeżone w rozumieniu art. 50a i 130a ustawy. Właściciele pojazdów o rynkowej wartości, często mniejszej niż koszty poniesione przez dysponenta parkingu, związane z ich zabezpieczeniem, rezygnują z odbioru pojazdów. Występowanie na drogę sądową przeciw pierwotnym właścicielom pojazdów, jest równoznaczne z uzyskaniem przez jednostkę prowadzącą parking orzeczenia nakładającego na właściciela pojazdu obowiązek uiszczenia opłat. Jednocześnie nie jest możliwa skuteczna windykacja należności, na skutek nieposiadania przez właścicieli wystarczających środków materialnych. Ponadto, z postępowaniem w przedmiotowym zakresie wiążą się koszty nakładane na powoda z chwilą składania pozwu.
W ocenie Spółki ˝Markab˝ nie można także oczekiwać w demokratycznym państwie prawa, aby dysponent parkingu swą aktywność gospodarczą kierował w stronę niekończących się postępowań sądowych. Stąd też przedsiębiorstwa realizujące usługi parkingów depozytowych, na skutek niedoskonałości obowiązujących regulacji prawnych, pozbawione są przychodów z tytułu prawidłowo wykonanych usług, z drugiej strony będąc zobowiązanym do ponoszenia obowiązków publicznoprawnych związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą, za którą nie uzyskują należnego z mocy ustawy wynagrodzenia od Skarbu Państwa.
W ocenie spółki, przedstawiona praktyka prowadzi w efekcie do niekonstytucyjnej nierówności podmiotów obrotu prawnego i wskutek nieprecyzyjnych oraz różnie interpretowanych przez różne organy państwa tych samych postanowień przepisów obowiązującego prawa - zagraża funkcjonowaniu przedsiębiorców, ze względu na utratę płynności finansowej wskutek zapłaty danin publicznych na rzecz Skarbu Państwa w związku z wykonaną usługą oraz braku zapłaty przez Skarb Państwa za wykonaną usługę na zasadach określonych w przepisach prawa miejscowego.
Zgodnie z ustawą Prawo o ruchu drogowym, po upływie 6-miesięcznego okresu, pojazdy nieodebrane stają się własnością Skarbu Państwa z mocy prawa. Niejednokrotnie, także na przykładzie ZPK ˝Markab˝ sp. z o.o., nie jest możliwe skuteczne zaspokojenie należności z tytułu przechowywania pojazdu od Skarbu Państwa.
Naczelnicy urzędów skarbowych działając wbrew ustawie, arbitralnie ustalają stawki za przechowywanie - niesłusznie oczekując, iż opłaty dobowe powinny być niższe aniżeli na podstawie uchwały właściwej rady powiatu.
Tymczasem przecież, zgodnie z art. 88 Konstytucji RP, uchwały jednostek samorządu terytorialnego stanowią źródło prawa obowiązującego na terenie działania organu stanowiącego (powiatu zgierskiego) i winny być przestrzegane w szczególności przez organy administracji publicznej, w tym naczelnika Urzędu Skarbowego w Zgierzu (art. 7 Konstytucji RP w związku z art. 6 K.p.a.).
Dokonując analizy przedstawionych faktur VAT za usługi wykonane przez podmioty prowadzące parkingi, naczelnicy urzędów skarbowych kwestionują czas, za który winien być dokonany zwrot niezbędnych wydatków za dozór. Wielokrotnie jest on liczony od momentu otrzymania od jednostki zlecającej usunięcie pojazdu, kompletu dokumentów niezbędnych do przeprowadzenia postępowania w sprawie przejęcia pojazdu na rzecz Skarbu Państwa, czy też od momentu uprawomocnienia się decyzji naczelnika urzędu skarbowego o przejęciu pojazdu na rzecz Skarbu Państwa.
Przedstawiona praktyka rodzić może zasadne wątpliwości co do tego, iż działania naczelników US mają na celu zmniejszenie obciążeń Skarbu Państwa z tytułu zwrotu wydatków za przechowywanie ww. pojazdów, z przerzuceniem ciężarów finansowych w tym zakresie, na niekorzyść podmiotów przechowujących pojazdy usunięte na zasadach określonych w art. 130a ustawy.
Nie jest również odosobniony przypadek Spółki ˝Markab˝, która nie otrzymując wynagrodzenia za dozór, jest jednocześnie zobligowana do uiszczenia podatków VAT i CIT z tytułu wykonanych usług. Nie bez znaczenia jest fakt, odrzucania wszelkich propozycji współpracy ze strony spółki przez naczelnika Urzędu Skarbowego w Zgierzu. Zachwianie płynności finansowej spółki, nie stanowiło w opinii naczelnika wystarczających przesłanek do odroczenia płatności podatków z tytułu nieuzyskanego przychodu.
W ocenie spółki postępowanie naczelników urzędów skarbowych w świetle brzmienia przepisów ustawy, czytelnie świadczy o niewłaściwej interpretacji tych przepisów oraz związanej z tym niewłaściwym działaniu organów państwa.
Analizowana praktyka działania organów administracji publicznej może również wskazywać, iż regulacje zawarte w ustawie - Prawo o ruchu drogowym winny być po raz kolejny poddane analizie prawodawcy, co zresztą wnioskuje rzecznik praw obywatelskich w piśmie z dnia 29 grudnia 2006 r. oznaczonym sygnaturą RPO441712-VI/03/KP.
Stojąc wobec niemożności wyegzekwowania należności od reprezentantów Skarbu Państwa, podmioty prowadzące parkingi depozytowe podejmują działania niezgodne z obowiązującym prawem, polegające na samowolnym złomowaniu pojazdów nieodebranych przez właścicieli. Będąc świadomymi konsekwencji swych poczynań, pośrednio dowodzą nieskuteczności postanowień ustawy, która w sposób niedostateczny zabezpiecza interesy jednostek realizujących usługi dla organów administracji publicznej.
Kasacja pojazdów, których wartość rynkowa jest minimalna, stanowi jedyną możliwość dalszego prowadzenia działalności, gdyż pozwala na odzyskanie powierzchni parkingowej zajmowanej przez nieodebrane pojazdy.
Spółka ˝Markab˝, stosując się do litery prawa oraz dysponując jednocześnie dostateczną ilością powierzchni, dwukrotnie zwiększyła rozmiary parkingu strzeżonego. Takie rozwiązanie nieuchronnie pociągnęło za sobą znaczne koszty inwestycyjne związane z: budową ogrodzenia, utwardzeniem nawierzchni, rozbudową cyfrowego systemu rejestracji obrazu, rozszerzeniem zakresu obowiązków personelu zabezpieczającego parking.
Przypadki podmiotów prowadzących parking dla organów administracji państwowej, które podjęły działania zmierzające do uzyskania korzystnych orzeczeń w postępowaniach sądowych wskazują, iż:
- skargi kierowane do izb skarbowych skutkują nałożeniem na właściwe urzędy skarbowe obowiązku ponownego rozpatrzenia kwestii spornych. W rezultacie rozpoczyna się proces niekończących się odwołań stron;
- sądy rejonowe, odmawiają wszczęcia postępowań na drodze cywilnej argumentując, iż tego rodzaju spory winny być rozpatrywane na drodze postępowania administracyjnego. Jednocześnie spółka załącza wyrok Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 4 marca 2005 r., sygn. akt II Ca 147/06, stojący w całkowitej sprzeczności z sentencjami sądów rejonowych w Zgierzu, Gorzowie Wielkopolskim, Lublinie. Sąd Okręgowy w Krakowie w uzasadnieniu wyroku za nieuzasadnione uznaje stosowanie przez strony sporu rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 kwietnia w sprawie rozciągnięcia przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz orzeka, iż nie jest dopuszczalne stosowanie w przedmiotowych sporach trybu postępowania administracyjnego;
- sądy wielokrotnie wyznaczają odległe terminy rozpraw;
- naczelnicy urzędów skarbowych w opinii dyrektorów izb skarbowych wielokrotnie podejmują decyzje z rażącym naruszeniem prawa.
Działania te istotnie zmniejszają wartość rynkową deponowanych pojazdów, uniemożliwiając zaspokojenie wydatków poniesionych przez Skarb Państwa jak i przez podmioty prowadzące parkingi depozytowe.
Podkreślić należy, iż dokonując zgłoszenia o deponowaniu pojazdu nieodebranego przez właściciela w okresie wymienionym w art. 130a ustawy Prawo o ruchu drogowym, dysponent parkingu w dalszej kolejności zobowiązany jest do wystawienia faktury VAT za zrealizowaną usługę. Niezrealizowanie płatności przez jednostki administracji państwowej, pociąga jednocześnie powstanie zobowiązania podatkowego. Podmioty prowadzące działalność depozytową błędnie wnioskują, iż niewystawienie dokumentu potwierdzającego wykonanie usługi zwalnia je od obowiązku podatkowego. Stąd, jednostki dysponujące parkingami, wielokroć nie są świadome popełnienia wykroczeń.
Spółka ˝Markab˝ zmierzając do rozpoznania stanu faktycznego, do czasu złożenia niniejszego pisma nawiązała kontakt z dysponentami przedmiotowych parkingów z terenu województw: dolnośląskiego, lubelskiego, lubuskiego, małopolskiego, mazowieckiego, opolskiego. Wskazali oni, na szereg nieprawidłowości, które podniesione zostały w niniejszym piśmie. Stąd uzasadnione wydaje się przeprowadzenie gruntownych analiz aktualnego stanu prawnego. Wydaje się być niedopuszczalne, by w państwie prawa podmioty prowadzące działalność gospodarczą ograniczane były w swej swobodzie, narażane na utratę płynności finansowej, pośrednio przymuszane do występowania na drogę sądową wobec Skarbu Państwa. O istniejących lukach we prawie świadczą także przeciwstawne sentencje orzeczeń wydanych przez sądy powszechne, które przecież zapadają w oparciu o te same regulacje prawne.
Proszę o udzielenie informacji, czy planowane jest przez ministerstwo podjęcie kroków mających na celu usunięcie braków regulacji dotyczących pokrywania całości kosztów parkowania pojazdów, które na parking zostały odholowane przez wskazane w ustawie Prawo o ruchu drogowym podmioty, a w szczególności przez Policję?
Z wyrazami szacunku
Poseł Cezary Grabarczyk
Sieradz, dnia 30 stycznia 2007 r.